Steeds meer mensen met een verslaving kiezen voor hulp die past bij hun eigen leven, in plaats van een traject dat hun leven stilzet. Waar een opname vroeger vaak de standaard was, groeit in Nederland de vraag naar ambulante verslavingszorg: begeleiding die plaatsvindt in de eigen woning, zonder dat iemand tijdelijk in een kliniek verblijft. Mono Care, actief in Limburg en Noord-Brabant, biedt deze vorm van zorg aan mensen die kampen met zowel middelengebruik als gedragsverslavingen.
Bij ambulante verslavingszorg blijft iemand thuis wonen terwijl hij of zij begeleiding krijgt bij het overwinnen van een verslaving. Dat onderscheidt deze vorm van zorg van een klinische opname, waarbij iemand voor een aantal weken uit de eigen omgeving wordt gehaald. Ambulante zorg vindt plaats in de vertrouwde leefomgeving van de cliënt: thuis, met de gewone dagelijkse verplichtingen zoals werk, studie of gezin nog intact.
Deze aanpak wordt door de Rijksoverheid ook als meest gangbare vorm van verslavingszorg genoemd. Wie een verslavingsprobleem heeft, wordt in de praktijk zelden direct opgenomen. Meestal begint de behandeling ambulant, en pas als dat onvoldoende resultaat oplevert, wordt gekeken naar intensievere zorg. Voor veel mensen is ambulante verslavingszorg daarmee de eerste stap in een langer herstelproces, niet het sluitstuk ervan.
Een verslaving is niet altijd meteen zichtbaar. Bij alcohol of drugs valt gebruik soms op, maar gedragsverslavingen zoals gamen of gokken blijven vaak lang onder de radar. Signalen die kunnen wijzen op een verslavingsprobleem zijn onder meer: het gevoel geen controle meer te hebben over gebruik of gedrag, oplopende spanningen thuis of op werk, financiële problemen die niet meer te overzien zijn, en het steeds weer terugvallen ondanks goede voornemens.
Bij een verstandelijke beperking of psychische problematiek kunnen deze signalen extra lastig te duiden zijn, omdat gedragsveranderingen ook andere oorzaken kunnen hebben. Juist dan is het belangrijk om hulp te zoeken die naar het hele plaatje kijkt.
Mono Care richt zich op een groep die bij algemene verslavingszorg soms tussen wal en schip valt: mensen met een verslaving die daarnaast te maken hebben met een lichte verstandelijke beperking of psychische problematiek. Deze combinatie, ook wel dubbele problematiek genoemd, vraagt om een andere aanpak dan een standaard verslavingstraject. Waar veel instellingen zich vooral richten op middelenmisbruik, betrekt Mono Care ook gedragsverslavingen zoals gamen of gokken in de begeleiding.
Ambulante verslavingszorg is geschikt voor mensen die gemotiveerd zijn om te veranderen en voldoende stabiliteit hebben om in hun eigen omgeving aan herstel te werken. Voor deze groep biedt ambulante verslavingszorg vaak meer houvast dan een korte, intensieve opname, juist omdat de opgebouwde structuur direct in het eigen leven wordt toegepast. Voor wie een acute, zwaardere vorm van hulp nodig heeft, zoals medische begeleiding bij ontwenning, blijft een verwijzing naar klinische zorg soms de betere weg.
De begeleiding start met een kennismakingsgesprek, waarin wordt gekeken welke hulpvraag er precies ligt en wat iemand nodig heeft. Daarna volgt geen vast programma, maar een traject op maat. Een begeleider komt bij de cliënt thuis en werkt samen aan uiteenlopende onderwerpen: het doorbreken van vaste patronen, het opbouwen van structuur in de dag, en het herstellen van grip op financiën of relaties.
Het tempo wordt afgestemd op de cliënt. De ene persoon heeft baat bij wekelijkse gesprekken, de andere bij een intensiever contactmoment in een moeilijke periode. Kleine stappen worden bewust gemarkeerd, omdat herstel meestal niet in een rechte lijn verloopt.
Een verschil met veel andere aanbieders van verslavingszorg is de manier van financieren. Waar reguliere verslavingszorg doorgaans wordt vergoed vanuit de basisverzekering, biedt Mono Care ondersteuning op basis van de Wet langdurige zorg (WLZ). Cliënten die hiervoor in aanmerking komen, kunnen de zorg regelen via een persoonsgebonden budget (PGB). Mono Care helpt bij het aanvragen hiervan, zodat de administratieve kant van zorg zoeken niet in de weg staat van daadwerkelijk beginnen.
Mono Care is gevestigd in Sittard en actief in de brede regio daaromheen. De begeleiding wordt geboden van Maastricht tot Eindhoven en van Venlo tot Sittard en Geleen. Voor cliënten in deze regio betekent dit dat een begeleider dichtbij is en de reistijd naar hulp beperkt blijft, wat bijdraagt aan de laagdrempeligheid van het traject.
Een verslaving raakt zelden alleen de persoon in kwestie. Partners, ouders, kinderen en mentoren merken de gevolgen vaak dagelijks. Mono Care betrekt naasten waar mogelijk bij het traject, of het nu gaat om een familielid dat zich zorgen maakt of een wettelijk vertegenwoordiger die het aanmeldproces namens iemand anders start. Wie zelf geen hulp zoekt maar wel signaleert dat een dierbare vastloopt, kan ook zelf contact opnemen om te bespreken wat mogelijk is.
Aanmelden bij Mono Care verloopt in een paar stappen. Eerst wordt het aanmeldformulier op de website ingevuld, of neemt iemand telefonisch contact op. Binnen twee werkdagen volgt een reactie. Daarna volgt een kennismakingsgesprek, waarin de situatie en hulpvraag worden besproken. Op basis daarvan wordt gekeken welke vorm van begeleiding passend is en hoe de financiering, bijvoorbeeld via een PGB, geregeld kan worden.
Werkt ambulante verslavingszorg net zo goed als een opname? Dat hangt af van de situatie. Voor mensen met een stabiele omgeving en voldoende motivatie is ambulante verslavingszorg vaak een effectieve en minder ingrijpende route. Bij ernstige verslaving of medische risico's tijdens ontwenning is soms eerst een andere vorm van zorg nodig.
Hoelang duurt een traject? De duur verschilt per persoon. Sommige trajecten duren enkele maanden, andere langer, afhankelijk van de hulpvraag en het tempo van herstel.
Kan ik me aanmelden voor iemand anders? Ja, ook naasten of mentoren kunnen het eerste contact leggen om te bespreken welke hulp mogelijk is.
Is de zorg ook geschikt bij een gedragsverslaving zoals gamen of gokken? Ja, Mono Care biedt begeleiding bij zowel middelengebruik als gedragsverslavingen.
Wat kost de begeleiding? De zorg wordt geboden op basis van de WLZ. Mono Care ondersteunt bij het aanvragen van een PGB, zodat inzichtelijk wordt wat dit voor de individuele situatie betekent.
